Kota Kinabalu: Isu kanak-kanak tanpa kerakyatan di Sabah mesti diselesaikan, sama ada kita suka atau tidak, kata aktivis hak asasi manusia yang juga bekas Adun Moyog, Jenifer Lasimbang (gambar).
Bercakap semasa forum dalam talian Sabah Way Forward mengenai isu wanita dan kanak-kanak Sabah, beliau menceritakan bahawa salah seorang daripada mereka amat memerlukan perhatian dan reaksinya ialah keadaan tidak bernegara.
Beliau berkata isu itu telah dimainkan oleh ramai ahli politik selama ini tetapi tiada langkah konkrit diambil untuk menangani perkara itu.
“Sama ada kita suka atau tidak, mereka memerlukan beberapa bentuk dokumen pengenalan diri tetapi apa yang orang tidak faham ialah pengenalan tidak sama dengan kewarganegaraan,” kata Lasimbang.
Di Malaysia, mereka yang memegang dokumen layak mendapat kewarganegaraan dalam tempoh 7 tahun selepas proses yang sewajarnya.
Beliau berkata, nasib baik rakyat Sabah hari ini lebih penyayang dan memahami nasib kanak-kanak ini berbanding dahulu.
“Ramai yang benar-benar mengambil berat tentang masa depan kanak-kanak ini dan bukannya merasa jengkel dengan kehadiran mereka yang berkeliaran di jalanan,” katanya.
Lasimbang berkata daripada hasil kerjanya dengan Unicef dan NGO lain, melihat isu kanak-kanak dan wanita di Sabah, beberapa data telah dikumpulkan untuk kegunaan profesional dan penggubal undang-undang tentang cara terbaik untuk menyelesaikan beberapa isu berkaitan, termasuk tanpa negara.
Beliau berkata pendekatan hak asasi manusia mesti digunakan apabila cuba menyelesaikan isu-isu itu.
Semasa forum itu, Lasimbang serta dua penceramah dari Unicef (Tabung Kanak-Kanak Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu) Malaysia dan Brunei Darussalam - pakar program di Sabah Dr Elaine Kong, dan pakar program Jantina dan kurang upaya Zoe Gan turut menyentuh isu wanita dan kanak-kanak semasa wabak itu.
Dr Kong berkata Sabah terkenal dengan jurang perbezaan dari segi pembangunan sosio-ekonomi berbanding negeri-negeri Malaysia yang lain tetapi wabak itu telah memburukkan lagi keadaan.
Beliau berkata dalam banyak kes, ibu bapa kehilangan sumber pendapatan, sistem sokongan mereka apabila menjaga anak - orang kurang upaya dan orang kurang upaya - disebabkan penutupan, manakala ramai kanak-kanak telah menyekat akses internet untuk kelas dalam talian dan sebagainya.
Beliau berkata ibu bapa lebih tertekan manakala keupayaan pembelajaran ramai kanak-kanak kurang bernasib baik berkurangan kerana kekurangan gajet asas dan sambungan internet.
Dr Kong juga menegaskan bahawa keseimbangan pemakanan juga ditinggalkan kerana kekurangan pendapatan, kesedaran dan kemampuan keluarga.
Beliau berkata baru-baru ini, Unicef Malaysia telah menghantar peralatan penjagaan kesihatan bernilai kira-kira RM627,000 ke wad Obstetrik dan Ginekologi di seluruh hospital Sabah termasuk kawasan yang sukar dihubungi di negeri ini.
Beliau berkata ini adalah sebahagian daripada banyak intervensi yang telah diusahakan oleh Unicef sejak wabak itu melanda untuk membantu mengukuhkan kemudahan kesihatan di seluruh Malaysia dan mengurangkan kesan Covid-19 kepada penduduk di sini.
Mereka juga memulakan projek untuk membantu ibu bapa dan keluarga menghadapi cabaran ini selepas pandemik, dan belajar bagaimana untuk mendapatkan sokongan dan bantuan apabila berurusan dengan anak-anak mereka - kedua-dua yang mampu dan orang kurang upaya - secara bersendirian, antara program lain.
Terdahulu, Lasimbang berkata ketika kelas jasmani sedang berlangsung, kanak-kanak dari keluarga miskin ini sekurang-kurangnya mempunyai makanan seimbang yang dinanti-nantikan di sekolah melalui Program Makanan Tambahan (RMT).
“Sebelum Covid-19, kanak-kanak dari keluarga miskin teruja untuk pergi ke sekolah kerana mereka tahu mereka akan mempunyai makanan untuk dimakan,” katanya.
Beliau berkata kerajaan dan masyarakat perlu menyediakan kanak-kanak dan wanita dengan persekitaran yang membolehkan dan pembangunan yang saksama di Sabah.
Beliau berkata pemerkasaan orang lebih penting dan berguna daripada pemberian yang tidak berkesudahan manakala pendedahan kepada kerja sukarela dalam kalangan belia amat diperlukan untuk mewujudkan komuniti yang lebih baik.
