Kota Kinabalu: Kira-kira 300,000 undi rakyat Sabah boleh membawa perubahan dalam keputusan pilihan raya bagi kerusi-kerusi parlimen di Sabah pada 19 November.
Pengundi-pengundi ini terdiri daripada rakyat Sabah yang bekerja, belajar atau menetap di Lembah Klang serta Johor, Selangor dan Pulau Pinang.
Namun, bercakap mengenai pengundi Undi-18, tidak mungkin mereka ada cara untuk mengeluarkan wang bernilai mereka untuk membeli tiket perjalanan sehala.
Ketua Parti Solidariti Tanah Airku (Star) Bahagian Tanjung Aru Hiew Choon Yu berkata purata tambang dari Kuala Lumpur ke Sabah pada hari sebelum dan selepas hari pengundian ialah RM400 untuk perjalanan sehala.
“Jika pelajar pulang ke kampung halaman untuk mengundi, sekurang-kurangnya RM800 akan dibelanjakan untuk tiket pergi balik, dan itu tidak termasuk pengangkutan darat.
“Dengan semua barangan yang lebih mahal sekarang, RM800 untuk seorang pelajar boleh mereka gunakan untuk membeli keperluan makanan atau sewa sebulan,” katanya.
Beliau berharap Kerajaan Persekutuan membantu pelajar yang didaftarkan secara automatik ini agar mereka dapat menunaikan kewajipan mereka.
Lebih 1.44 juta pengundi kali pertama berumur antara 18 dan 21 tahun boleh mempengaruhi hala tuju pembangunan negara pada masa hadapan.
Hiew berkata walaupun syarikat penerbangan telah menurunkan tambang, bukan semua pelajar mampu membelinya.
Beliau menyokong cadangan Ketua Barisan Nasional Sabah Datuk Seri Panglima Bung Moktar Radin untuk mempertimbangkan pengundian awal atau pengundian pos.
Beliau berkata pengundi luar negara boleh mengundi melalui pos, dan polis, tentera serta petugas media boleh mengundi lebih awal.
“Tetapi seorang pelajar berusia 18 tahun yang juga warganegara dan telah diberi kewajipan untuk mengundi terpaksa melepaskan peluang hanya kerana dia tidak mampu membeli tiket penerbangan.”
Sementara itu, Pengerusi NGO Pertubuhan Kinabalu Bersatu (PKB) Adzmi KK Juatan berkata, Kerajaan perlu mempertimbangkan pemberian subsidi tambang penerbangan 50 peratus khas untuk rakyat Sabah di semenanjung dan Sarawak pulang membuang undi dan pelajar semenanjung di negeri-negeri ini berhasrat pulang ke kampung halaman.
“Semasa pertemuan saya dengan beberapa rakyat Sabah di Kuala Lumpur, ramai yang mengeluh kerana tidak mampu membayar harga tiket penerbangan. Ramai bimbang mereka mungkin terpaksa mengabaikan pilihan raya kali ini,” katanya.
Adzmi berkata daripada kira-kira 300,000 rakyat Sabah di semenanjung, ramai yang bekerja di kilang manakala yang lain berniaga.
“Ramai yang menjana pendapatan bulanan yang tidak stabil dan ada yang menganggur kerana pandemik Covid-19, dan memandangkan negara sedang dalam peralihan ke fasa endemik, mereka sedang bangkit dan pulih daripada kerugian mereka.”
Tambahan pula, katanya, ramai rakyat Sabah di semenanjung tidak berpuas hati dengan tarikh pengundian yang ditetapkan selepas pertengahan bulan iaitu semasa “bulan tua” di mana gaji mereka masih belum dibayar.
