Kota Kinabalu: Kerajaan Negeri telah mencadangkan kepada Kerajaan Persekutuan untuk menyalurkan peruntukan pembangunan Sabah ke tabung amanah, kata Ketua Menteri Datuk Seri Hajiji Noor.
“Kami berharap Kerajaan Persekutuan akan bersetuju dengan cadangan itu kerana ini adalah cara terbaik untuk kita supaya kita tidak menanggung sebarang kerugian daripada sebarang peruntukan yang tidak digunakan,” katanya kepada soalan ADUN Moyog Datuk Darell Leiking, ketika persidangan Dewan Undangan Negeri, di sini, Selasa.
Hajiji berkata Sabah telah diperuntukkan RM5.709 bilion untuk pembangunan daripada Kerajaan Persekutuan pada 2022.
Daripada jumlah itu, RM4.457 bilion telah dibelanjakan, manakala sebanyak RM1.252 bilion tidak dapat dibelanjakan kerana beberapa isu pelaksanaan.
Hajiji berkata, antara terdapat lima isu pelaksanaan utama – kontraktor, utiliti, tanah, pengurusan dan agensi pelaksanaan:
- Kontraktor yang dilantik tidak mempunyai kapasiti kewangan yang mencukupi atau kredit kewangan, buruh, dan kelemahan pengurusan projek.
- Kelewatan dokumentasi untuk sambungan utiliti, kelewatan/ birokrasi syarikat utiliti, dan pemetaan utiliti di dalam tanah (bawah tanah) dan di bawah permukaan (sub-permukaan) adalah mencabar untuk dikesan.
- Proses tebus guna tanah yang terganggu, bantahan daripada pemilik tanah berhampiran lokasi cadangan pembangunan/penggunaan didapati tidak sesuai, keadaan topografi yang sukar, tiada ruang/akses ke tapak, atau halangan.
- Arahan henti kerja oleh pegawai penguatkuasa, kesukaran mendapatkan bekalan bangunan dan harga bahan di pasaran meningkat.
- Kelewatan dalam menyemak dan meluluskan Variation Order (VO), kelewatan pembayaran kepada perunding/kontraktor dan pembekal, kelewatan dalam menyemak dan meluluskan lanjutan masa atau Extension of Time (EOT).
Hajiji berkata, Kerajaan Negeri sentiasa mengambil langkah proaktif dalam menangani perkara tersebut.
“Antaranya, kita memastikan kebolehlaksanaan projek yang dipohon untuk dilaksanakan adalah tinggi pada tahun semasa dan tahun-tahun berikutnya,” katanya.
Kerajaan Negeri, katanya, juga akan memastikan semua permohonan projek kepada Kerajaan Persekutuan perlu diperakui oleh Kerajaan Negeri terlebih dahulu, seperti yang dinyatakan dalam Garis Panduan Penyediaan Kajian Separuh Penggal Rancangan Malaysia Kedua Belas dan Persekutuan- Permohonan Projek Pembangunan Dibiayai untuk 2024-2025.
“Ini bagi memastikan perancangan mengikut kehendak negeri dan pelaksanaan projek itu siap dalam tempoh yang ditetapkan.”
Tambahnya, bagi memastikan pelaksanaan projek pembangunan Persekutuan dilaksanakan seperti yang dirancang, usaha pemantauan dijalankan secara berterusan oleh Kerajaan Negeri dengan kerjasama Pejabat Kemajuan Negeri (SDO).
“Antaranya melalui Mesyuarat Majlis Tindakan Pembangunan Negeri Sabah (MTPNg) yang memantau dan membincangkan isu pelaksanaan projek pembangunan Persekutuan di Negeri ini.
“Selain itu, Jawatankuasa Bertindak Kemajuan Negeri Sabah (JTPNg) juga ditubuhkan bagi memastikan keputusan mesyuarat MTPNg dilaksanakan sepenuhnya di peringkat negeri,” katanya.
Selain itu, katanya, pemerkasaan Jabatan Kerja Raya (JKR) Sabah melalui pengiktirafan Jabatan itu sebagai jabatan teknikal di bawah Arahan Perbendaharaan (AP 182) oleh Kerajaan Persekutuan serta penambahan pegawai teknikal baharu, juga merupakan antara inisiatif penting yang membantu Kerajaan Negeri dalam merancang dan melaksanakan projek pembangunan negeri dengan lebih cekap.
