TIMBALAN Ketua Menteri I, Datuk Seri Dr. Jeffrey Kitingan berkata Kerajaan Sabah perlu mengambil peranan proaktif dalam menuntut hak 40 peratus daripada hasil bersih diperoleh Kerajaan Persekutuan dari Sabah.
“Kita tidak boleh hanya bergantung kepada pengiraan dan tafsiran Kerajaan Persekutuan. Sebaliknya, Sabah mesti membangunkan cadangan komprehensifnya sendiri, membentangkan pengiraan kita.
“Ini bukan semata-mata latihan fiskal tetapi penegasan hak dan pemahaman kita tentang keperluan dan sumbangan unik negeri kita,” katanya dalam kenyataan pada 22 Disember.
Beliau berkata, walaupun perbezaan pengiraan antara Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri mungkin ketara atau tidak, jumlah akhir yang perlu dibayar balik kepada Sabah bergantung kepada dua faktor kritikal – keperluan Sabah dan kedudukan kewangan Kerajaan Persekutuan.
Oleh itu, selain memperincikan hasil yang diperolehi oleh Kerajaan Persekutuan dari Sabah, beliau berkata, adalah mustahak Kerajaan Negeri turut menyatakan keperluan kewangan negeri.
“Pendekatan dwi ini akan memastikan penyelesaian akhir bukan sahaja adil tetapi juga mencerminkan hak Sabah yang sah.
“Bahagian hasil 40 peratus harus merangkumi semua cukai pendapatan dan korporat daripada semua syarikat yang menjalankan perniagaan di Sabah.
“Ini termasuk penyumbang utama seperti Petronas, serta duti kastam, hasil daripada agensi seperti JPJ, syarikat perladangan dan minyak, dan dividen yang diterima oleh Kerajaan Persekutuan daripada entiti seperti Petronas,” katanya.
Beliau berkata, adalah penting untuk mempunyai pemahaman menyeluruh tentang aliran hasil yang pelbagai ini untuk memastikan bahagian Sabah dikira dengan tepat dan diperuntukkan secara adil.
“Walaupun terdapat hak hasil lain di bawah Perlembagaan Persekutuan yang sepatutnya dituntut oleh Sabah, tumpuan semasa kami adalah untuk menyelesaikan isu bahagian hasil 40 peratus. Ini adalah langkah kritikal ke arah menegaskan hak kita dan memastikan Sabah menerima haknya.
“Sehubungan itu, saya mencadangkan Institut Kajian Pembangunan (IDS) Sabah menerajui penyelarasan semua cadangan ini. IDS Sabah perlu melibatkan diri dalam perbincangan meluas dengan semua pihak berkepentingan yang berkaitan untuk memastikan pendekatan holistik dan bermaklumat.
“Berikutan perbincangan ini, IDS harus menyediakan Kertas Kabinet untuk pertimbangan Kerajaan Sabah. Atas kapasiti saya sebagai Timbalan Ketua Menteri, saya komited untuk memberikan bimbingan dan sokongan kepada IDS Sabah dalam tugas penting ini,” katanya.
Dr Jeffrey berkata walaupun individu dan parti politik, termasuk Ahli Parlimen seperti Datuk Ewon Benedick, digalakkan untuk bercakap dan membuat cadangan mengenai 40 peratus, perlu juga diambil perhatian bahawa ini pada asasnya adalah urusan negeri kepada negeri, perbincangan kerajaan kepada kerajaan.
Adalah tidak wajar bagi individu, termasuk ahli Parlimen, bercakap secara unilateral bagi pihak seluruh negeri Sabah.
“Kerajaan Sabah terbuka kepada cadangan dan akan mempertimbangkan semua cadangan bagaimana untuk menyelesaikan isu ini. Penyelesaian yang paling berdaya maju akan dipilih untuk dibentangkan sebagai pendirian rasmi negeri.
“Biar jelas bahawa objektif kami adalah untuk memastikan Sabah menerima jumlah adil dan saksama yang benar-benar mencerminkan sumbangan dan keperluan Negeri kita.
“Usaha ini bukan hanya untuk mendapatkan sumber kewangan; ia adalah mengenai menegakkan prinsip federalisme, keadilan dan menghormati perjanjian yang telah membentuk negara kita,” katanya.
