Kota Kinabalu: SAPP menggesa Jabatan Peguam Besar Sabah dirombak sepenuhnya memandangkan empat isu perlembagaan yang mendesak kini dihadapi Sabah.
Presiden Parti Maju Sabah Datuk Seri Yong Teck Lee ini adalah isu itu adalah kes tuntutan Sulu, Akta Laut Wilayah 2012, kesahihan pelaksanaan Jawatankuasa Desa Madani (JKDM) hanya di Sabah dan polemik baru-baru ini mengenai cara Jabatan itu mengendalikan hak perlembagaan 40 peratus Sabah.
Adun Dilantik itu berkata dalam tuntutan Sulu Mahkamah Madrid menegaskan bahawa Malaysia tidak disaman dengan sewajarnya (iaitu saman asal ke timbang tara Stampa tidak dilakukan dengan betul mengikut prosedur).
“Mahkamah Madrid yang sama memerintahkan supaya prosiding melantik penimbang tara baharu dimulakan semula.
“Dalam erti kata lain, walaupun Menteri Undang-undang Malaysia Datuk Seri Azalina Othman Said telah mengalahkan Penimbangtara Sepanyol Gonzalez Stampa, Azalina tidak mengalahkan kes Sulu.
“Jika peguam Sulu mahu berbuat demikian, keseluruhan proses timbang tara akan dimulakan semula. Adakah AG (Peguam Besar) Sabah kita sudah bersedia? Atau Sabah menyerahkan segala-galanya kepada AG Persekutuan (Peguam Negara)?
“Jangan lupa bahawa kesilapan serius dalam mengiktiraf tuntutan Sulu terhadap pajak 1878 dibuat oleh Peguam Negara Persekutuan (Tommy Thomas) ketika itu berdasarkan fakta sejarah yang salah,” kata Yong, bekas Ketua Menteri, dalam satu kenyataan, Ahad .
Kedua, katanya, ialah Akta Laut Wilayah 2012, yang mana penafian Kerajaan Persekutuan terhadap Terengganu menunjukkan bahawa Kerajaan Persekutuan juga menafikan had laut wilayah Sabah di bawah Perintah British dalam Majlis 1954 dan Perlembagaan Persekutuan dalam mentakrifkan wilayah persekutuan Malaysia. .
“Kes perlembagaan ini mempunyai implikasi ekonomi dan kewangan yang besar kepada Sabah. Kes ini memerlukan minda perundangan dan pakar strategi yang tinggi,” katanya.
Ketiga, kata Yong, campur tangan tidak berperlembagaan dalam pentadbiran kampung di Sabah oleh Kerajaan Persekutuan dengan sewenang-wenangnya membentuk Jawatankuasa Desa Madani (JKDM) mengikut landasan politik parti.
“Pentadbiran kampung adalah peringkat ketiga dan terbawah kerajaan dalam sistem persekutuan Malaysia.
“Kerajaan peringkat ketiga ini adalah bidang kuasa eksklusif Kerajaan Sabah. Apakah yang akan menjadi nasihat undang-undang Peguam Besar kepada kerajaan Sabah?” dia tanya.
Keempat, kata Yong, ialah kegagalan mengendalikan kes Semakan Kehakiman berhubung hak hasil bersih 40 peratus Sabah di bawah Perkara 112C dan 112D Perlembagaan Persekutuan.
“Permohonan semakan kehakiman oleh Persatuan Undang-undang Sabah (SLS) pada Jun 2022 mendapat sokongan Kerajaan Sabah ketika itu (rujuk kenyataan akhbar Kerajaan Sabah 9 Jun 2022).
“Pastinya, Jabatan Peguam Negeri Sabah sentiasa menyedari sokongan Kerajaan Sabah terhadap permohonan SLS untuk semakan kehakiman.
“AG (Peguam Besar Negeri), di manakah anda? Fakta yang saya ketahui ialah tiada sesiapa dari Jabatan Peguam Besar Negeri bersama peguam Tengku Datuk Fuad Ahmad di Mahkamah Rayuan. Di manakah Peguam Besar Sabah?
“Mengapa tiada peguam dari Jabatan Peguam Besar Negeri Sabah ditugaskan untuk hadir di Mahkamah Rayuan pada 16 Mei 2024? Di mana semua orang?,” soalnya.
Seperti yang dikatakan oleh Peguam Besar Sabah dalam kenyataannya (lihat laporan utama), “Pejabat Peguam Besar Negeri Sabah telah mengambil bahagian secara aktif dalam semua perkara (berkaitan hasil bersih 40 peratus) bersama-sama dengan Kementerian Kewangan Sabah dan kerajaan Persekutuan.”
“Jadi, mengapa tiada peguam dari Jabatan Peguam Besar Negeri Sabah hadir bersama Fuad di Mahkamah Rayuan untuk menyatakan dengan tegas pendirian kerajaan Sabah mengenai tuntutan hasil bersih 40 peratus itu?,” kata Yong.
Sementara itu, Presiden Parti Liberal Demokratik (LDP) Datuk Chin Su Phin berkata Peguam Besar Negeri Sabah Datuk Nor Asiah Mohd Yusof perlu bertanggungjawab.
Katanya, Nor Asiah, sebagai penasihat undang-undang tertinggi Kerajaan Sabah, tidak sepatutnya menyerahkannya kepada penasihat undang-undang dilantik yang mungkin tidak diarahkan dengan betul mengenai pendirian dan kedudukan rasmi kerajaan Negeri.
Katanya, Nor Asiah harus mengambil tanggungjawab kerana dikatakan melantik peguam untuk mewakili Kerajaan Sabah pada 16 Mei apabila Mahkamah Rayuan di sini mendengar rayuan Kerajaan Persekutuan terhadap keputusan Mahkamah Tinggi Kota Kinabalu yang membenarkan SLS untuk melakukan semakan kehakiman ke atas kewajipan perlembagaan Putrajaya untuk membayar hasil 40 peratus kepada Negeri.
Chin berkata dalam celahan secara tiba-tiba di saat akhir, Fuad mengemukakan hujah yang nampaknya bercanggah dengan pendirian rasmi kerajaan Negeri berhubung pemberian khas 40 peratus di bawah Perkara 112C dan 112D Perlembagaan Persekutuan.
Chin berkata enam parti komponen Gabungan Rakyat Sabah (GRS) mengadakan mesyuarat di mana Ketua Menteri Datuk Seri Hajiji Haji Noor menegaskan bahawa Kerajaan Negeri tidak melantik Fuad sebagai peguam untuk mewakili Kerajaan Negeri berhubung perkara ini.
Malah, beliau bingung mengapa Peguam Besar Negeri Sabah kekal berada di luar negara semasa mendengar kes penting yang melibatkan kepentingan Sabah.
“Tidak diketahui sama ada Fuad dilantik oleh Peguam Besar Negeri Sabah bagi mewakili kerajaan negeri memandangkan beliau kini berada di luar negara.
“Isu ini seolah-olah konspirasi politik untuk menjatuhkan kerajaan GRS dan mencemarkan nama baik Ketua Menteri kita.
“Setakat ini, kita tidak tahu siapa yang mengarahkan Fuad mewakili Kerajaan Negeri. Tetapi apa yang beliau katakan di mahkamah bercanggah dengan pendirian Kerajaan Negeri dan Ketua Menteri,” kata Chin.
Beliau berkata saman undang-undang oleh SLS mewakili harapan dan hak rakyat Sabah dalam menuntut haknya yang telah lama wujud di bawah Perkara 112C dan 112D Perlembagaan Persekutuan dan pastinya harus dipuji atas usaha dan masanya.
