Kota Kinabalu: Kerajaan Persekutuan menjadikan sambutan Hari Sabah rasmi pertama di negeri ini lebih manis dengan memformalkan penyerahan kuasa melaksanakan program Sabah-Malaysia Rumah Keduaku (Sabah-MM2H) serta kawalan ke atas pengurusan sisa berjadual kepada Kerajaan Negeri.
Ketua Setiausaha Menteri Pelancongan, Seni dan Budaya (Motac) Dato’ Roslan Tan Sri Abdul Rahman menyerahkan surat hasrat (LOI) Sabah-MM2H kepada Setiausaha Tetap Kementerian Pelancongan, Kebudayaan dan Alam Sekitar negeri (KePKAS) Josie Lai, Rabu. Ia disaksikan oleh Menteri Datuk Christina Liew.
Langkah itu susulan mesyuarat khas antara Liew dan Menteri Motac Dato’ Seri Tiong King Sing bulan lepas, menyerahkan kuasa penuh kepada Sabah untuk melantik ejen negeri bagi Sabah-MM2H.
“Penurunan kuasa ini merujuk kepada pelantikan ejen oleh KePKAS, pemantauan ejen dan penguatkuasaan program. KePKAS mempunyai garis panduan sendiri untuk pelantikan dan pengeluaran lesen kepada ejen.
“Kabinet Negeri telah meluluskan terma dan syarat untuk penyertaan dalam program itu,” kata Liew, menambah sebarang semakan semula (masa hadapan) akan dirujuk kepada Kabinet untuk kelulusan.
Jawatankuasa Negeri, yang menyelia operasi Sabah-MM2H, dipengerusikan oleh Liew, dan akan bermesyuarat secara berkala untuk menapis permohonan sebelum mengeluarkan pas MM2H kepada pemohon berjaya.
Program Sabah-MM2H diluluskan secara prinsip oleh Kerajaan Negeri pada Februari 2023, dan dilancarkan secara rasmi pada 30 Jun tahun ini.
Roslan menggesa mesyuarat tiga hala diadakan pada masa hadapan antara Motac, KePKAS dan Kementerian Pelancongan Sarawak untuk menyelesaikan sebarang isu yang timbul daripada pelaksanaan MM2H di kedua-dua negeri.
Beliau berkata terdapat peningkatan dalam kutipan cukai pelancongan dari Sabah tahun lepas (2023) pasca Covid berbanding tahap pra-Covid 2019.
“Ia adalah peningkatan dua kali ganda, bermakna Sabah menunjukkan prestasi yang sangat baik dalam pelancongan. Kami (Motac) telah memulangkan 50 peratus cukai (dikumpul) kembali ke Sabah,” katanya.
Turut hadir, Setiausaha Motac (Bahagian Pelesenan dan Penguatkuasaan Pelancongan) Surya Kumar A/L Subramaniam, Timbalan Setiausaha Tetap KePKAS I Mary Malangking, Timbalan Setiausaha Tetap II Alesia Sion, Pengarah Motac Sabah Ibrahim Othman, dan Penolong Setiausaha Kanan KePKAS Norita Tani.
Sementara itu, Kerajaan Negeri akan mengambil alih kuasa pengurusan sisa terjadual daripada Jabatan Alam Sekitar Persekutuan, berkuat kuasa Januari 2026.
Liew berkata keputusan itu sejajar dengan penurunan kuasa di bawah Perjanjian Malaysia 1963 (MA63).
“Keputusan itu disahkan semasa mesyuarat Kabinet Sabah pada 21 Ogos yang dipengerusikan oleh Ketua Menteri Datuk Seri Hajiji Noor,” katanya.
Beliau berkata ini menandakan fasa pertama dalam pemindahan tanggungjawab pengurusan alam sekitar yang lebih luas daripada persekutuan kepada negeri.
Beberapa langkah persediaan telah pun dijalankan iaitu;
- Pindaan kepada Enakmen Perlindungan Alam Sekitar 2002 dan penggubalan perundangan subsidiari baharu khusus untuk Sisa Terjadual.
- Pembangunan pelan pengurusan Sisa Terjadual yang komprehensif untuk Sabah.
- Pewujudan sistem pemantauan dalam talian untuk Sisa Terjadual.
- Pembinaan kapasiti dalam Jabatan Perlindungan Alam Sekitar Sabah, disokong oleh Jabatan Alam Sekitar Persekutuan.
“Penurunan kuasa oleh Kerajaan Persekutuan kepada Kerajaan Sabah di bawah MA63 berkaitan alam sekitar akan dilaksanakan secara berperingkat, bermula dengan pengurusan Sisa Terjadual,” katanya.
