KOTA KINABALU: Kehilangan Pulau Batu Puteh kepada Singapura, seperti yang dilaporkan oleh Suruhanjaya Siasatan Diraja (RCI) bagi menyiasat Pengendalian Perkara Berkaitan Kedaulatan Batu Puteh, Batuan Tengah (Middle Rocks) dan Tubir Selatan (South Ledge), seharusnya menjadi iktibar kepada pemimpin dan pegawai Sabah, kata bekas Ketua Menteri Datuk Seri Yong Teck Lee.
Beliau berkata sudah tiba masanya untuk Sabah membuang sikap menyerahkan segala-galanya kepada Persekutuan apabila membabitkan perkara antarabangsa atau wilayah mengenai keselamatan agar kepentingan negeri tidak terjejas.
“Kerajaan Sabah mempunyai kewajipan dan perlembagaan untuk memastikan Kerajaan Persekutuan komited sepenuhnya untuk melindungi dan menegakkan kepentingan Sabah, dan tidak menjejaskan kepentingan Sabah sebagai pengorbanan kepada pertukaran untuk kepentingan negara lain atau dalam hubungan antarabangsanya.
“Sabah juga mesti memastikan pegawai persekutuan memahami sepenuhnya semua fakta dan perspektif berkaitan yang mempengaruhi Sabah,” katanya.
“Sebagai peringatan, satu kelemahan serius persekutuan yang perlu ditanggung Sabah ialah kegagalan menangani tuntutan Sulu di timbang tara antarabangsa (semasa pentadbiran Warisan).
“Walaupun anugerah timbang tara RM65 bilion kini telah diketepikan, anugerah timbang tara awal meningkatkan harapan palsu pihak yang menuntut Sulu,” kata Yong, yang juga Presiden Parti Maju Sabah (SAPP).
Beliau mengulas RCI yang mengesyorkan siasatan jenayah dimulakan terhadap bekas Perdana Menteri Tun Dr Mahathir di bawah Seksyen 415(b) dan Seksyen 418 Kanun Keseksaan.
Ini adalah antara cadangan dalam laporan RCI setebal 217 muka surat yang diedarkan kepada Ahli Parlimen di Dewan Rakyat pada Khamis.
Turut dilaporkan dalam konteks Seksyen 415(b), apa yang perlu ditunjukkan bahawa Dr Mahathir telah menipu Kabinet dan dengan sengaja memujuk Kerajaan Malaysia untuk tidak meneruskan permohonan (untuk semakan dan tafsiran keputusan ICJ), walaupun keputusan itu dibuat secara unilateral oleh Dr Mahathir tanpa kelulusan Kabinet.
“Jika Kabinet telah disediakan kertas tindakan untuk kes ICJ (Mahkamah Keadilan Antarabangsa) dan pendapat bertulis daripada perunding antarabangsa, Kabinet mungkin mempunyai perspektif berbeza mengenai kedua-dua permohonan itu,” mengikut laporan RCI itu.
Dalam hal ini, RCI percaya Dr Mahathir mungkin sengaja memujuk Kabinet untuk tidak meneruskan kedua-dua permohonan itu, walaupun terdapat pendapat bertentangan perunding antarabangsa, yang menyatakan terdapat asas untuk permohonan itu dan kemungkinan untuk berjaya.
Pada 23 Mei 2008, ICJ memutuskan bahawa Singapura mempunyai kedaulatan ke atas Batu Puteh, manakala Batuan Tengah, yang terletak kurang daripada satu kilometer dari pulau itu, adalah milik Malaysia.
Yong berkata gesaan untuk bertindak itu menekankan konsensus yang semakin meningkat bahawa Sabah mesti menegaskan peranannya dalam menjaga hak wilayah dan perlembagaannya, memastikan suaranya didengari di arena kebangsaan dan antarabangsa.
“Sabah kehilangan Amboyna Cay yang strategik di Laut China Selatan akibat pengabaian Kerajaan Persekutuan pada hujung 1970-an.
“Pulau yang boleh didiami, yang terletak dalam pelantar benua wilayah Sabah, kini diduduki oleh Vietnam, menimbulkan persoalan mengenai komitmen Kerajaan Persekutuan untuk menjaga kepentingan Sabah.
“Insiden itu ditonjolkan dalam memoir Doctor in the House 2011 oleh Dr Mahathir yang menggambarkan bagaimana Perdana Menteri ketika itu (Tun Hussein Onn) mengubah fikirannya untuk menuntut Amboyna Cay kerana bimbang ia boleh mencetuskan konfrontasi dengan negara lain.
“Dr Mahathir adalah Timbalan Perdana Menteri ketika itu. Beliau juga menyifatkan bagaimana Malaysia (Sabah) hampir kehilangan Pulau Layang-Layang (Swallow Reef) kerana Perdana Menteri ketika itu tidak mahu menuntut Layang-Layang kerana bimbang konfrontasi dengan Vietnam,” katanya.
Dalam memoir itu, Yong berkata Dr Mahathir menggambarkan bagaimana dia meletakkan aset Malaysia pada Layang-Layang (Swallow Reef) sebaik sahaja menjadi Perdana Menteri.
Dalam erti kata lain, beliau berkata Sabah hampir kehilangan Layang-Layang yang kini merupakan pusat peranginan pelancong yang boleh diakses dari Kota Kinabalu dan Labuan.
Yong, yang juga Pengerusi Jawatankuasa SAPP mengenai Keterjaminan Wilayah, berkata Dr Mahathir telah menyatakan bahawa Amboyna Cay dan Layang-Layang termasuk dalam pelantar benua Sabah (Malaysia), menekankan kepentingan strategik mereka kepada negeri ini.
“Tiada satu pun latar belakang dan fakta bagaimana Sabah kehilangan sebuah pulau berharga dikenali sebagai Amboyna Cay akan diketahui jika Dr Mahathir tidak menulis memoirnya,” katanya.
Bagi perkara maritim kontroversi lain seperti kawasan yang dikenali sebagai Blok L&M bersempadan dengan Brunei, Yong yang juga Adun Dilantik berkata beliau percaya hanya menunggu masa orang ramai akan mengetahui bagaimana kehilangan besar seluas tiga juta ekar wilayah maritim ini pada tahun 2010 telah berlaku (semasa pemerintahan Abdullah Badawi).
“Satu lagi kawasan maritim yang menarik, dikenali sebagai Ambalat di Tawau, apakah intipati perjanjian dua hala 2023 antara Malaysia dan Indonesia?
“Adakah kerajaan Sabah terlibat sepenuhnya dalam perbincangan dua hala antara Malaysia dan Indonesia untuk memastikan keselamatan dan kepentingan wilayah Sabah terjamin sepenuhnya?,” tanya Yong.
Justeru, katanya, adalah menjadi kewajipan Kerajaan Sabah untuk melindungi hak wilayah Sabah dan mempertahankan perlembagaan Persekutuan yang menetapkan bahawa wilayah Malaysia terdiri daripada wilayah negeri-negeri Malaysia (Perkara 1).
“Sabah sepatutnya mempunyai kerusi barisan hadapan dalam sebarang perbincangan antarabangsa yang menjejaskan kepentingan wilayah Sabah,” katanya.
