Kota Kinabalu: Kompleks Kebudayaan Sabah yang bakal dibina di Kinarut, Papar perlu memperuntukkan tanah seluas setengah hingga satu ekar kepada setiap 34 persatuan etnik utama di Sabah bagi memelihara budaya, adat dan warisan tradisional mereka dengan lebih baik.
Majlis pecah tanah bagi kompleks bernilai RM100 juta itu disempurnakan oleh Ketua Menteri, Datuk Seri Hajiji Noor di Kinarut, Papar pada 25 Januari tahun ini, di mana beliau mengumumkan kompleks terbabit, yang pertama seumpamanya, akan didedikasikan untuk mempamerkan warisan budaya pelbagai kumpulan etnik di Sabah serta berpotensi menjadi tarikan pelancongan budaya, menarik pelancong tempatan dan antarabangsa untuk menghayati serta menikmati keunikan warisan Sabah.
Ketua Gabungan Muafakat Pertubuhan Etnik-Etnik Bumiputera Negeri Sabah (MAGEBS), Datuk Abdullah Sibil
(gambar), mencadangkan pembinaan Perkampungan Budaya dalam kompleks itu bagi menempatkan semua 34 persatuan etnik memandangkan kebanyakannya tidak mempunyai tempat sendiri untuk mempamerkan warisan mereka.
Abdullah berkata ini akan membolehkan 34 persatuan itu bukan sahaja mempamerkan pakaian tradisional, makanan utama dan adat mereka kepada pengunjung, tetapi juga mendokumentasikan gaya hidup dan adat resam mereka, termasuk bahasa ibunda masing-masing, agar generasi muda dapat belajar dan menghayatinya.
“Saya melihat kesedaran generasi muda terhadap asal-usul etnik mereka, dialek atau bahasa ibunda serta adat semakin merosot. Ini membimbangkan kerana kita tidak mahu mereka melupakan warisan mereka.
“Maka, salah satu cara untuk meningkatkan kesedaran dan mengukuhkan usaha pemeliharaan ini adalah dengan menyediakan kawasan seluas setengah ekar hingga satu ekar kepada setiap etnik dalam Perkampungan Budaya.
“Malah, kami telah berbincang mengenai cadangan ini dengan kerajaan negeri. Saya berharap ia dapat dipertimbangkan,” katanya dalam sidang media pada Khamis.
Tambahnya, persatuan etnik bukan sahaja akan mengguna pakai konsep pameran statik tetapi juga konsep interaktif, di mana pelancong boleh menyarung pakaian tradisional kumpulan etnik dan merakam gambar. Bayaran boleh dikenakan kepada pelancong, yang kemudiannya disalurkan kepada persatuan etnik di Perkampungan Budaya kompleks itu.
“Konsep mengenakan bayaran kepada pelancong untuk memakai pakaian tradisional sudah diamalkan di negara lain seperti Korea Selatan dan Jepun. Sebagai contoh, ketika keluarga saya berada di Jepun, kami membayar sekitar RM50 bagi setiap pakaian tradisional Jepun, dengan jumlah keseluruhan RM200.
“Ini boleh menjadi inisiatif bagi kumpulan etnik untuk menjana pendapatan buat persatuan masing-masing. Mereka boleh mengenakan bayaran, contohnya RM10 bagi setiap pelancong untuk memakai pakaian tradisional dan mengambil gambar.
“Ini akan menjadi situasi menang-menang bagi kedua-dua pihak, iaitu persatuan dan pelancong,” katanya.
Selain itu, Abdullah turut mencadangkan agar persatuan etnik diberikan ruang untuk membuka restoran atau gerai bagi menjual makanan tradisional mereka kepada pelancong seperti ambuyat, hinava dan bosou.
Beliau juga mencadangkan agar setiap etnik mengendalikan inap desa yang menampilkan rumah tradisional masing-masing, yang boleh memberikan pengalaman unik kepada pelancong, terutamanya dari luar negara.
Menurut Abdullah, ini akan membuka peluang pekerjaan kepada penduduk tempatan untuk menguruskan rumah budaya mereka, sekaligus menjana pendapatan yang baik kepada persatuan etnik.
Katanya, pendapatan ini amat penting bagi persatuan-persatuan etnik yang sebahagian besarnya diuruskan secara sukarela.
“Malah, Ketua Menteri sendiri berkata kompleks ini berpotensi menjadi tarikan pelancongan budaya yang mampu menarik pelancong tempatan dan antarabangsa untuk menghayati kepelbagaian etnik Sabah.
“Saya yakin jika cadangan ini diterima dan dilaksanakan, Kompleks Kebudayaan Sabah yang bakal dibina ini boleh menjadi pusat budaya sehenti bagi pelancong untuk datang, belajar dan menghargai keunikan serta kepelbagaian budaya tradisional kumpulan etnik utama di Sabah,” kata Abdullah, yang juga Presiden Persatuan Bajau Sama Sabah.
MAGEBS ditubuhkan pada Mei 2017 dan secara rasmi dilancarkan pada 5 Mac 2023 oleh Ketua Menteri. Ia dianggotai oleh 34 persatuan etnik pribumi di bawah satu majlis presiden yang bersidang sekurang-kurangnya dua kali setahun.
Abdullah berkata MAGEBS berfungsi sebagai platform utama bagi kumpulan etnik pribumi Sabah untuk bersatu dalam usaha memelihara kepelbagaian budaya dan memastikan ia terus dihargai serta dilindungi.
Walaupun kepimpinan gabungan ini terdiri daripada pelbagai latar belakang politik, mereka tetap bersatu dalam misi untuk memelihara tradisi dan budaya negeri ini.
Menurutnya, 34 kumpulan etnik ini merupakan sebahagian daripada 40 kumpulan etnik utama yang dikenal pasti di Sabah, selain 217 sub-etnik di bawah kumpulan-kumpulan utama ini.
Secara keseluruhan, katanya, terdapat lebih sejuta ahli daripada 34 persatuan etnik di bawah MAGEBS, dan lima lagi persatuan akan menyertai gabungan ini tidak lama lagi.
“Sebagai satu usaha untuk mengukuhkan perpaduan ini, kami akan menganjurkan Majlis Gala MAGEBS: Memartabatkan Warisan Budaya Etnik pada 22 Februari di SICC.
“Majlis ini akan menghimpunkan pemimpin-pemimpin persatuan etnik, serta wakil daripada sektor kerajaan dan swasta bagi meningkatkan pemahaman tentang misi MAGEBS dalam memelihara warisan budaya Sabah.
“Ia juga akan menampilkan persembahan kebudayaan 34 kumpulan etnik Sabah, termasuk tarian, lagu dan pakaian tradisional mereka.
“Timbalan Ketua Menteri III, Datuk Ir Shahelmey Yahya, akan merasmikan acara ini, dan kami mengalu-alukan kehadiran pihak media serta para pemegang taruh untuk menyaksikan kepelbagaian budaya Sabah yang unik,” kata Pengerusi Jawatankuasa Gala MAGEBS, Datuk Almudin Kaida.
Almudin berkata, kira-kira 300 orang dijangka menghadiri majlis terbabit, termasuk wakil daripada Lembaga Kebudayaan Sabah, Dewan Bahasa dan Pustaka, Dewan Bandaraya Kota Kinabalu serta Kementerian Pelancongan, Kebudayaan dan Alam Sekitar Sabah.
“MAGEBS juga akan mengadakan Mesyuarat Agung Tahunan di sini pada Ahad (23 Februari), yang akan dihadiri oleh tujuh perwakilan dari setiap 34 persatuan etnik.
“Terdapat beberapa pindaan dalam Perlembagaan MAGEBS bagi mewujudkan biro tertentu, serta penyediaan resolusi untuk bekerjasama dengan kerajaan dalam membawa Sabah ke arah kecemerlangan dan pembangunan,” kata Abdullah.
Turut hadir dalam sidang media itu ialah Bendahari MAGEBS yang juga Presiden Persatuan Cocos Sabah, Alipa Jackery, serta Setiausaha Kehormat/Setiausaha Eksekutif MAGEBS dan Ahli Majlis Tertinggi, Mohammad Zikrun.
