Daily Express Subscriber
Sign in to your account.

Kota Kinabalu: Banyak syarikat milik kerajaan (GLC) terus wujud di Sabah walaupun mencatatkan kerugian berjuta-juta ringgit setiap tahun kerana ia menjaga kepentingan ahli politik tertentu dan keluarga mereka, suatu forum tadbir urus baik dimaklumkan.

Bekas Presiden Persatuan Undang-Undang Sabah (SLS) Datuk Roger Chin, berkata dalam sesi balai rakyat anjuran Sabah Action Body Advocating Rights (Sabar):

“Tak perlu berselindung. Tak perlu sembunyikan fakta. Kita ada pengarah-pengarah yang semuanya ada kaitan politik. Kita ada pengerusi-pengerusi yang juga berkait rapat dengan politik.

“Pengerusi sepatutnya hanya sedikit kuasa, lembaga pengarah yang seharusnya menguruskan syarikat. Tetapi di Sabah, jawatan pengerusi adalah kedudukan tertinggi. Inilah realitinya.

“Bagaimana syarikat GLC yang tidak berprestasi masih wujud dari tahun ke tahun, dan lebih teruk lagi, orang-orang ini masih di sana menggunakan segala keistimewaan mereka walaupun syarikat mengalami kerugian besar?”

Untuk rekod, Sabah mempunyai sekitar 200 GLC dan kebanyakannya tidak menunjukkan prestasi setimpal dengan aset. Contohnya, walaupun Sawit Kinabalu mempunyai hampir 200,000 hektar ladang kelapa sawit, pulangan kepada negeri selama beberapa dekad dikatakan tidak memadai disebabkan oleh “ketirisan dalaman”.

Begitu juga dengan Sedco dan Khazanah Sabah yang baru-baru ini menyaksikan pelantikan pengerusi baharu oleh Kerajaan Negeri dalam usaha membaik pulih prestasinya.

Cement Industries Sabah, salah satu anak syarikat Sedco, misalnya, mencatatkan kerugian atau hanya keuntungan kecil selama beberapa dekad meskipun terdapat banyak projek pembinaan di seluruh negeri.

“Itu sangat mengecewakan. Mana-mana syarikat yang tidak berprestasi, ia seharusnya ditutup. Tetapi dalam ekosistem GLC kita, realitinya ialah semua faedah penuh masih dimanfaatkan.”

Roger berkata menutup GLC yang rugi dan anak-anak syarikatnya juga bukan sesuatu yang mudah dilakukan.

Beliau mempersoal kenapa pengarah-pengarah GLC tidak berprestasi ini masih dibenarkan menikmati kemudahan seperti menginap di hotel bertaraf lima bintang dan menaiki penerbangan kelas perniagaan sedangkan syarikat mereka menanggung kerugian berjuta-juta ringgit wang pembayar cukai.

“Mereka ambil had paling maksimum atau tanpa had untuk keistimewaan mereka ketika syarikat sedang rugi,” katanya. Beliau berkata ini juga berlaku dalam agensi-agensi bukan berasaskan keuntungan milik kerajaan negeri, di mana mereka tetap memaksimumkan tuntutan keistimewaan walaupun entiti itu tidak menjana keuntungan.

Beliau berkata banyak perunding yang diupah GLC ini untuk menghasilkan pelan cantik tetapi akhirnya hanya disimpan dan tidak diguna pakai.

Katanya, setiap kali berlaku pertukaran kerajaan, akan berlaku juga pertukaran pegawai dan dasar, termasuk pusingan-U terhadap pelan yang telah diluluskan sebelum ini. Pelabur akan diberitahu mereka boleh melaksanakan itu dan ini, tetapi apabila kerajaan bertukar, pelan tersebut akan dibatalkan.

Menurutnya, sepatutnya pelan yang telah diputuskan dan dirancang harus diteruskan meskipun berlaku pertukaran pentadbiran. Apa yang perlu dilakukan ialah menambah baik pelan tersebut, bukannya dibatalkan.

Beliau berkata tadbir urus baik bukan hanya melibatkan GLC semata-mata.

“Kita sepatutnya ada Akta Perolehan. Pelabur dari banyak negara akan bertanya: ‘Adakah anda mempunyai Akta Perolehan?’ Ketelusan itu penting.

“Tadbir urus baik juga penting dalam politik. Kita perlu ada undang-undang seperti Akta Pembiayaan Politik. Bila melibatkan berjuta atau berbilion ringgit, sukar untuk percaya bahawa tiada unsur quid pro quo.”

“Apabila ia menjadi quid pro quo, ia menjadi rasuah. Tetapi sudah tentu, mereka tidak akan mengaku begitu. Mereka akan kata itu ialah ‘pembiayaan politik’,” katanya dalam sesi yang berlangsung di Dewan Mesyuarat Tapak Ramsar, Kota Kinabalu Wetlands.

Chin berkata Akta Pembiayaan Politik yang dicadangkan merupakan undang-undang yang sesuai untuk mendorong nilai etika tadbir urus yang baik dalam amalan politik oleh pemimpin yang memegang jawatan awam.