KUCHING: Sarawak akan membekalkan Sabah dengan 30MW tenaga elektrik bermula Oktober 2025 dan grid ini juga akhirnya akan disambungkan ke Brunei Darussalam sebagai sebahagian daripada Grid Borneo yang diberi keutamaan sebelum merealisasikan sambungan ke Grid Asean – ke Singapura dan Filipina pada masa hadapan.
Sarawak menyokong Malaysia dalam memajukan Grid Tenaga Asean dengan merealisasikan konsep “Kesalinghubungan Borneo” terlebih dahulu.
Malaysia merupakan Pengerusi Asean pada tahun ini. Rancangannya untuk kesalinghubungan antara Semenanjung Malaysia dan Singapura ialah 1,000MW setiap satu menjelang pertengahan 2030an melalui kabel dasar laut sepanjang 700km.
“Sejak 2016, Sarawak telah mengeksport antara 100 hingga 200MW elektrik melalui ‘West Kalimantan Interconnection’,” dedah Datuk Sharbini Suhaili, Ketua Pegawai Eksekutif Kumpulan Sarawak Energy Berhad semasa Minggu Tenaga Antarabangsa 2025 di Pusat Konvensyen Borneo Kuching (BCCK).
Acara yang digelar sebagai “Ekspo & Sidang Kemuncak Tenaga Antarabangsa Terbesar Borneo” itu bertemakan: “Dari Sarawak ke Dunia: Perjalanan Menuju Kepimpinan Tenaga Bersih”.
Sharbini bangga apabila Sarawak telah meletakkan Malaysia di peta dunia sebagai sumber tenaga boleh diperbaharui yang lestari dan melalui peranan ini, negeri terbesar di Malaysia itu diiktiraf atas kepimpinannya dalam tenaga hijau.
Panel penceramah Puah Kok Keong, Ketua Pegawai Eksekutif Energy Market Authority Singapura menyatakan bahawa Sarawak mempunyai tarif elektrik paling rendah di Malaysia.
Beliau berkata ketika tarif elektrik di Singapura ialah 30 sen Singapura, Sarawak Energy menawarkan tarif tanpa subsidi yang paling rendah di Malaysia dan antara yang paling kompetitif di rantau Asia Tenggara untuk pengguna kediaman, industri dan komersial biasa, dengan purata 28 sen/kWh, disebabkan landskap tenaga Sarawak yang seimbang dengan 60 peratus daripada sumber boleh diperbaharui.
Landskap tenaga unik Sarawak membolehkan negeri ini berada di ambang era tenaga bersih transformasi. Walaupun negeri ini dikuasakan terutamanya oleh tenaga hidro boleh diperbaharui, ia juga sedang memajukan sumber alternatif seperti tenaga solar, biojisim dan sebagainya.
Keadaan ini membuka peluang kepada Sarawak Energy untuk mempelbagaikan pangkalan pelanggan dan pasarannya, selain berkongsi keupayaan penjanaan tenaga boleh diperbaharui. Ini memudahkan perdagangan tenaga serantau, penggunaan sumber secara optimum dan menggalakkan integrasi tenaga boleh diperbaharui.
Ia juga mempunyai sumber asli gas dan arang batu yang banyak untuk menjamin keselamatan tenaga dan kebolehpercayaan bekalan. Bagaimanapun, negeri ini dalam perancangan untuk menghentikan penggunaan arang batu dalam campuran tenaganya pada masa hadapan.
Sharbini berkata, “Sarawak Energy komited untuk mencapai pembangunan tenaga yang seimbang, dengan fokus kepada keselamatan tenaga, kelestarian dan kemampuan bagi memacu transformasi sosioekonomi lestari di Sarawak.”
Sarawak memanfaatkan tenaga hidro boleh diperbaharui melalui empangan Batang Ai (94MW sejak 1985), Bakun (2,520MW sejak 2011) yang merupakan empangan terbesar di Asia Tenggara, Murum (944MW sejak 2014) dan Baleh (1,285MW yang dijangka siap sepenuhnya pada 2030) bagi merealisasikan Grid Borneo sebelum mengeksport lebihan tenaga ke Singapura dan Semenanjung Malaysia.
“Semua kemudahan hidro yang dikendalikan oleh Sarawak Energy berpandukan piawaian Suruhanjaya Antarabangsa untuk Empangan Besar (ICOLD) dan Hydropower Sustainability Standard (HSS),” kata Sharbini sambil menghuraikan kepentingan strategik dalam meningkatkan kesalinghubungan tenaga antara negara-negara Asean bagi mewujudkan rangkaian tenaga yang berdaya tahan, cekap dan bersepadu.
Beliau menyeru kerajaan-kerajaan Asean agar membenarkan sektor swasta memacu transformasi tenaga ini dengan sokongan pembiayaan.
Puah Kok Keong dari Singapura mendedahkan bahawa kerajaan Singapura telah memperuntukkan kira-kira S$10 bilion kepada Singapore Future Energy Fund yang mesti dibelanjakan dengan bijak untuk tujuan ini.
“Dengan permintaan tenaga yang semakin meningkat dan matlamat kelestarian menjadi keutamaan, kerjasama serantau adalah penting bagi mencapai keselamatan tenaga secara kolektif dan peralihan kepada masa depan rendah karbon,” katanya dalam acara yang dimoderatorkan oleh Prihastya Wiratama, Pengurus Projek untuk Pusat Tenaga Asean.
