Kota Kinabalu: Mahkamah Tinggi akan menyampaikan keputusan pada 3 Oktober terhadap semakan kehakiman substantif oleh Persatuan Undang-Undang Sabah (SLS) berhubung tuntutan pemberian khas 40 peratus untuk Sabah.
Menurut peguam SLS, Dr David Fung, Hakim Datuk Celestina Stuel Galid memaklumkan perkara itu semasa prosiding melalui Zoom pada Selasa. Keputusan akan diumumkan pada jam 9 pagi di mahkamah terbuka.
Pada 7 Julai lalu, mahkamah mendengar hujahan lisan pihak-pihak berhubung merit substantif semakan kehakiman itu dan menetapkan 7 Ogos untuk semakan e-review.
SLS memfailkan permohonan kebenaran semakan kehakiman pada 8 Jun 2022 selepas Kerajaan Persekutuan mengumumkan pada 14 April 2022 bahawa satu persetujuan telah dicapai dengan Kerajaan Negeri, dengan menamakan Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri sebagai responden pertama dan kedua.
Pada 11 November 2022, Mahkamah Tinggi membenarkan permohonan SLS untuk meneruskan semakan kehakiman, manakala Jabatan Peguam Negara (AGC) yang mewakili Kerajaan Persekutuan kemudiannya memperoleh perintah penangguhan bagi menghalang mahkamah daripada mendengar merit kes tersebut sementara menunggu rayuan.
Pada 18 Jun 2024, Mahkamah Rayuan menolak rayuan Kerajaan Persekutuan terhadap kebenaran yang diberikan kepada SLS dan mengarahkan Mahkamah Tinggi menetapkan tarikh untuk perbicaraan penuh.
Kerajaan Persekutuan kemudian memohon kebenaran untuk merayu keputusan itu ke Mahkamah Persekutuan, namun pada 17 Oktober 2024, Mahkamah Persekutuan menolak permohonan tersebut.
SLS antara lain memohon deklarasi, antara lain, bahawa kegagalan Kerajaan Persekutuan mengadakan semakan kedua pada 1974 dengan Kerajaan Negeri merupakan pelanggaran dan pencabulan kewajipan perlembagaan seperti yang diperuntukkan di bawah Perkara 112D, Fasal (1), (3) dan (4) Perlembagaan Persekutuan.
SLS menyatakan bahawa hak kepada 40 peratus itu kekal sebagai tunggakan yang perlu dibayar oleh Kerajaan Persekutuan kepada Kerajaan Negeri bagi setiap tahun kewangan berturut-turut dari 1974 hingga 2021, dan kegagalan membayarnya merupakan pelanggaran hak asasi terhadap harta Kerajaan Negeri Sabah dan seterusnya rakyat Sabah seperti yang dijamin di bawah Perkara 13 Perlembagaan Persekutuan.
SLS juga memohon perintah mandamus supaya responden mengadakan semakan baharu dengan Kerajaan Negeri di bawah peruntukan Perkara 112D Perlembagaan Persekutuan, bagi melaksanakan pembayaran tuntutan 40 peratus bagi setiap tahun kewangan berturut-turut dari 1974 hingga 2021 dalam tempoh 30 hari, membuat keputusan dalam tempoh 90 hari dari tarikh perintah, dan membayar tuntutan itu kepada Kerajaan Negeri atau sebagai ganti rugi perlembagaan atas pelanggaran Perkara 13 Perlembagaan Persekutuan, atau kedua-duanya.
Peguam Dr David Fung dan Jeyan Marimuttu mewakili SLS, Peguam Persekutuan Kanan Ahmad Hanir Hambaly @ Arwi mewakili Kerajaan Persekutuan, manakala Peguam Besar Negeri Sabah, Datuk Brenndon Soh mewakili Kerajaan Negeri.
