LABUAN: Gabungan Rakyat Sabah–Pakatan Harapan (GRS-PH) tentu mampu mencatat prestasi lebih baik dalam Pilihan Raya Negeri (PRN) Sabah yang baru berakhir, jika dua portal berita tidak memberi ruang kepada seorang ahli perniagaan kontroversi untuk melontarkan dakwaan tidak berasas terhadap beberapa pemimpin politik Sabah, termasuk cubaan mengaitkan Perdana Menteri, hanya 24 jam sebelum hari pengundian.
“Pukulan terakhir” yang cuba mengaitkan Datuk Seri Anwar Ibrahim disiarkan pada malam sebelum pengundian, apabila ahli perniagaan berkenaan didakwa cuba menggambarkan Perdana Menteri sebagai bermain dua peranan dalam apa yang disebut sebagai “skandal perlombongan Sabah”, kata aktivis politik Lau Seng Kiat .
Menurutnya, kesan daripada pendedahan itu menyaksikan DAP tewas sepenuhnya, manakala Pakatan Harapan hanya memenangi satu kerusi — itu pun melalui calon yang dipinjamkan oleh GRS pada saat akhir — selain majoriti GRS di Dewan Undangan Negeri berkurangan dengan ketara.
“Kesan pendedahan selama setahun oleh Malaysiakini berhubung dakwaan ahli perniagaan tersebut, yang didakwa cuba dan gagal merasuah bagi membatalkan larangan perlombongan yang dikenakan Ketua Menteri Sabah Datuk Seri Hajiji Noor, tidak boleh dipandang ringan.
“Kurang 24 jam sebelum pengundian, tumpuan tiba-tiba dialihkan kepada Anwar oleh satu lagi portal, Malaysia Now, yang mencadangkan Perdana Menteri tahu mengenai klip video suntingan ahli perniagaan berkenaan bersama beberapa pemimpin Sabah menerusi Setiausaha Politik Kanan Datuk Seri Shamsul Iskandar Mohd Akin serta seorang pembantu wanita.
Calon PH Tanjung Aru merangkap Ahli Parlimen Kota Kinabalu Datuk Chan Foong Hin terpaksa menggesa pengundi agar tidak terpengaruh dengan skandal belum dibuktikan yang muncul hanya beberapa jam sebelum pengundian, serta memahami motif di sebalik pendedahan itu. Beliau tewas dalam pilihan raya tersebut.
“Walaupun semua yang terlibat telah pun didakwa, gabungan itu sudah pun terjejas,” kata Lau.
Beliau turut mempersoalkan kenapa “pukulan terakhir” itu disiarkan secara kebetulan 24 jam sebelum pengundian, pada masa sama satu lagi portal menyiarkan gambar ahli perniagaan yang sama bersama bekas Perdana Menteri Tun Dr Mahathir Mohamad, seolah-olah memberi kredibiliti kepada dakwaan portal pertama.
Setakat ini, dua Ahli Dewan Undangan Negeri Sabah telah didakwa berkaitan dakwaan tersebut, namun penuduh tidak mengaku memberi sebarang rasuah kepada mereka. Di Malaysia, sumbangan kepada parti politik dibenarkan, tetapi bukan kepada individu secara peribadi.
Lau berkata, klip video suntingan yang memaparkan ahli perniagaan berkenaan berbincang soal wang dengan beberapa pemimpin Sabah masih segar dalam ingatan ramai dan telah disiarkan secara berperingkat sepanjang 2024, sejak diketahui bahawa PRN Sabah akan diadakan dalam tempoh setahun.
“Sama ada portal-portal ini bertindak dengan niat baik terserah kepada penilaian umum. Namun, ia jelas mempengaruhi corak pengundian memihak kepada pembangkang sehingga PH dan DAP tewas, dan GRS hanya memperoleh kelebihan empat kerusi untuk meneruskan satu lagi penggal,” katanya.
Lau berkata beliau bersedia diperbetulkan, namun setakat pengetahuannya, kedua-dua Malaysiakini dan Malaysia Now menyiarkan dakwaan tersebut tanpa pada masa yang sama memberi ruang kepada penjelasan Kerajaan Negeri untuk laporan seimbang.
“Dalam beberapa kes, saya difahamkan pihak yang dituduh hanya dihubungi beberapa lama kemudian untuk mendapatkan maklum balas, yang bercanggah dengan etika kewartawanan,” katanya.
Menurutnya lagi, video-video itu juga dirakam secara sulit oleh ahli perniagaan berkenaan tetapi dicop dengan perkataan ‘Malaysiakini’, seolah-olah ia merupakan hasil kewartawanan penyiasatan portal berkenaan, yang disifatkannya sebagai tidak beretika.
“Kedua-dua pelanggaran etika kewartawanan ini wajar dirujuk kepada Majlis Media Malaysia yang baru ditubuhkan bagi menetapkan prosedur operasi standard sebelum portal lain meniru pendekatan sama,” katanya.
Beliau menambah, sepatutnya Malaysiakini menyatakan dengan jelas bahawa video-video itu telah disunting, bukan hasil kerja wartawannya tetapi pihak ketiga, kepentingan individu berkenaan menghasilkan video tersebut, serta langkah yang diambil untuk mendapatkan maklum balas pihak terlibat sebelum menyiarkannya.
Persoalan yang timbul, katanya, ialah sama ada dan sejauh mana kedua-dua portal itu mungkin memperoleh manfaat daripada individu yang dilihat tidak teragak-agak mengagihkan wang kepada pihak yang sanggup memenuhi kehendaknya.
“Sebaliknya, tidak mustahil juga portal-portal ini betul-betul membenarkan ahli perniagaan itu menggunakan platform mereka secara percuma, walaupun dia didakwa merasuah pihak lain dengan jutaan ringgit, bagi memenuhi agendanya berhubung lesen perlombongan 11 syarikat yang dikaitkan dengannya dalam kes Sabah,” katanya.
“Saya difahamkan seorang wartawan Malaysiakini sedang disiasat oleh Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia berhubung laporan dalam satu kes lain, namun SPRM setakat ini belum mengumumkan keputusan siasatan tersebut.”
