Kota Kinabalu: Kerajaan Negeri mengeluarkan lesen mencari gali selama dua tahun kepada beberapa syarikat untuk mencari bahan galian seperti emas dan nikel yang dikatakan banyak terdapat di Sabah.
“Ini baru peringkat awal. Kita tidak tahu ada galian, di mana dan sebagainya. Kerajaan Negeri hanya akan membuat keputusan jika jumlah itu menjimatkan,” kata Ketua Menteri Datuk Seri Hajiji Noor, ketika penggulungan untuk Jabatan Ketua Menteri (CMD) pada persidangan Dewan Undangan Negeri (DUN), Rabu.
Kepada soalan Ketua Pembangkang Datuk Seri Mohd Shafie Apdal (Warisan-Senallang), beliau berkata lebih 30 syarikat termasuk dari Semenanjung Malaysia dan Sarawak telah menunjukkan minat.
“Dalam usaha mencari galian di Sabah, kita ada dasar terbuka. Memang keutamaan diberikan kepada syarikat tempatan, tetapi kita terbuka kerana banyak syarikat tempatan tidak mempunyai pengalaman.
“Kami terbuka kepada syarikat dari Semenanjung Malaysia dan Sarawak untuk mengambil bahagian dalam penerokaan bahan galian di Sabah.
“Walaupun mungkin ada yang kita berikan dari segi keluasan dan sebagainya, apabila mereka membuat penemuan mineral di sesuatu kawasan kita hanya akan beri kawasan itu dalam keluasan terhad.
“Kami telah memutuskan dalam mesyuarat Jawatankuasa Pengurusan Mineral Sabah bahawa hanya 1,000 ekar akan menjadi jumlah keseluruhan. Tetapi sebagai permulaan, kami hanya akan memberi kelulusan perlombongan untuk kawasan seluas 200 ekar,” katanya.
Beliau berkata banyak perkara yang perlu diteliti dalam pemberian lesen perlombongan. Setakat ini ia hanya lesen penerokaan,” katanya.
Lesen melombong akan diputuskan oleh Kerajaan yang terlebih dahulu perlu mendapatkan ulasan daripada semua jabatan berkaitan kerana ia melibatkan hutan, alam sekitar dan sebagainya.
“Jika dalam tempoh dua tahun mereka tidak menemui apa-apa maka ia (lesen penerokaan) akan dibatalkan dengan sendirinya.”
Hajiji berkata menurut sumber, terdapat banyak bahan galian di Sabah termasuk emas dan nikel tetapi tidak tahu di mana.
Terdahulu, hajiji mengulangi bahawa Pelan Pembangunan Sabah Maju Jaya 1.0 (2021 - 2025) adalah pelan pembangunan komprehensif yang digubal dan dilaksanakan secara berperingkat.
“Pelan pembangunan ini adalah milik kita bersama dengan slogan “Sabah Maju Jaya” yang diambil daripada moto di jata negeri untuk menyemai nilai-nilai murni dalam kalangan rakyat Sabah, berdaya saing dan progresif, seterusnya menyumbang kepada pembangunan Sabah, selaras dengan moto itu,” kata Hajiji.
Menjawab soalan Assafal P Alian (Tungku) yang mencadangkan Kerajaan Negeri mengeluarkan kad laporan Pelan Pembangunan SMJ 1.0: 2021 - 2025, Hajiji berkata dua laporan telah dikeluarkan iaitu Laporan Tahunan pencapaian sepanjang dua tahun Pelan Pembangunan SMJ dan Laporan Pencapaian Inisiatif 2022, yang memaparkan butiran kad laporan dengan skor pencapaian.
“Kedua-dua laporan ini boleh diakses melalui portal Sekretariat Sabah Maju Jaya:
smj.sabah.gov.my. Sebuah buku juga telah diterbitkan dan Sekretariat SMJ akan mengedarkannya kepada semua Ahli Dewan Undangan Negeri dalam masa terdekat,” katanya.
Mengenai isu tanah yang dibangkitkan Datuk Abdul Ghani Mohd Yassin (Nabawan) dan Sarifuddin Hata (Merotai) mengenai Lesen Pendudukan Sementara (TOL),
Hajiji berkata berdasarkan Enakmen Perhutanan 1968, bakal usahawan perlu memohon TOL bagi membolehkan aktiviti pembalakan dilaksanakan di atas tanah kerajaan.
“Permohonan tanah kerajaan boleh dibuat sama ada secara individu atau berkumpulan, syarikat dan organisasi korporat atau persatuan berdaftar.
Permohonan tanah yang dipohon oleh mana-mana syarikat yang telah diproses dengan lengkap dan teratur oleh Jabatan Tanah dan Ukur (JTU) serta mematuhi semua keperluan undang-undang, permohonan tanah boleh diluluskan oleh Kerajaan Negeri.
“Bagaimanapun, TOL dan Lesen Hutan hanya akan dikeluarkan selepas semua keperluan dan syarat jabatan berkaitan dipatuhi seperti kelulusan Penilaian Kesan Alam Sekitar (EIA) atau Langkah-Langkah Tebatan Cadangan (PMM), pembayaran hasil tanah, ukuran kawasan yang diminta dan lain-lain.”
Kepada Jannie Lasimbang (Kapayan) yang mencadangkan supaya pengeluaran hak milik tanah Anak Negeri dipercepatkan, Ketua Menteri berkata Kerajaan Negeri melalui JTU akan sentiasa berusaha meningkatkan pencapaian pengeluaran hak milik tanah Anak Negeri dari semasa ke semasa.
Kerajaan Negeri yakin melalui pelbagai inisiatif yang diperkenalkan JTU, pencapaian melebihi sasaran yang ditetapkan akan dapat direalisasikan, tambahnya.
Menjawab Mohd Shafie mengenai konsesi pembalakan Yayasan Sabah, Hajiji berkata konsesi pembalakan di Tawau masih di bawah pentadbiran Yayasan Sabah kerana kawasan itu adalah hutan simpan dan Yayasan Sabah kekal sebagai pemegang lesen.
“Selepas pembalakan selesai, Yayasan Sabah melalui anak syarikatnya akan membangunkan tanah itu sebagai usaha sama untuk penanaman pokok industri dan ladang kelapa sawit di mana dibenarkan oleh pihak berkuasa,” katanya.
Mengenai isu yang dibangkitkan oleh Datuk Darell Leiking (Moyog) dan Rina Jainal (Kukusan) mengenai keperluan untuk mengisytiharkan aset dalam kalangan anggota perkhidmatan awam, Hajiji berkata semua pegawai awam yang terdiri daripada Pegawai Kumpulan Eksekutif, Kumpulan Pengurusan dan Profesional serta
Kumpulan Pengurusan Tertinggi dikehendaki mengisytiharkan harta mereka setiap lima tahun, manakala pegawai awam yang memegang jawatan sensitif perlu mengisytiharkan setiap dua tahun.
Menjawab soalan Dr Aliakbar Gulasan (Adun Dilantik) berhubung pembangunan Yayasan Pembangunan Ummah, Hajiji berkata Majlis Agama Islam Sabah (Muis) sedang dalam proses menubuhkan Yayasan Pembangunan Ummah untuk diserahkan kepada pihak berkuasa.
MUIS juga dalam peringkat akhir penubuhan Kolej Islam MUIS yang berkaitan dengan objektif penubuhan Yayasan bagi memperkasa pendidikan dan kesejahteraan ummah, tambahnya.
