Kuala Lumpur: Kerajaan Persekutuan kekal komited untuk menyelesaikan isu Geran Khas Sabah yang sudah berlarutan sekian lama dengan memastikan pembayaran interim tahunan sebanyak RM1.5 bilion yang dicadangkan dilaksanakan selaras Perlembagaan Persekutuan serta melalui persetujuan bersama antara Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri .
Jaminan itu diberikan oleh Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Sabah dan Sarawak) Datuk Seri Mustapha Sakmud
(gambar) dalam jawapan bertulis kepada soalan Ahli Parlimen Ranau Datuk Jonathan Yasin semasa persidangan Dewan Rakyat.
Advertisement
Jonathan meminta penjelasan mengenai cadangan Kerajaan untuk menyediakan Geran Khas interim sebanyak RM1.5 bilion setahun kepada Sabah sama ada ia mematuhi Perkara 112C dan 112D Perlembagaan Persekutuan yang mengawal hak Sabah menerima 40 peratus daripada hasil Persekutuan yang dikutip di negeri itu.
Dalam jawapannya, kerajaan menegaskan bahawa rundingan mengenai Geran Khas Sabah diteruskan melalui Majlis Tindakan Pelaksanaan Perjanjian Malaysia 1963 (MTPMA63) dengan mengambil kira formula perlembagaan berkaitan 40 peratus hasil Persekutuan yang diperoleh dari Sabah, di samping memastikan pematuhan sepenuhnya terhadap Perkara 112D Perlembagaan Persekutuan.
Kementerian menjelaskan bahawa semakan Geran Khas Sabah telah dilaksanakan pada tahun 2022, 2023 dan 2025 melalui Perintah Yang di-Pertuan Agong selepas persetujuan dicapai antara Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri Sabah sebelum dibentangkan di Parlimen. Semakan itu disifatkan sah di sisi undang-undang serta selaras dengan peruntukan Perlembagaan.
Menurut Kerajaan, Geran Khas Sabah kekal pada kadar RM26.7 juta setahun sehingga 2021 sebelum dinaikkan kepada RM125.6 juta pada 2022 selepas semakan pertama.
Advertisement
Di bawah Kerajaan Madani, geran itu kemudiannya dinaikkan kepada RM300 juta mulai 2023 sebelum ditingkatkan lagi kepada RM600 juta pada 2025, mencerminkan pendekatan peningkatan secara berperingkat yang dipersetujui oleh kedua-dua kerajaan.
Kementerian turut mengesahkan bahawa Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim pada 30 Mei lalu mengumumkan cadangan Kerajaan Persekutuan untuk meningkatkan lagi Geran Khas Sabah kepada RM1.5 bilion bagi tahun 2026.
Katanya, cadangan itu tidak bercanggah dengan Perlembagaan Persekutuan, dengan syarat semua prosedur undang-undang yang ditetapkan disempurnakan.
Kementerian menjelaskan bahawa Perintah sedia ada berkaitan Geran Khas di bawah Perkara 112D perlu dipinda dan diwartakan selepas mendapat persetujuan kedua-dua kerajaan.
Perintah yang dipinda itu akan menggantikan instrumen perlembagaan sedia ada yang mengawal Geran Khas Sabah dan akan berkuat kuasa selama lima tahun atau lebih, tertakluk kepada persetujuan bersama.
Kerajaan menambah bahawa pembayaran Geran Khas yang disemak semula akan bermula sebaik sahaja proses pewartaan selesai, sambil menyatakan keyakinan bahawa semua prosedur undang-undang dan pentadbiran dapat dimuktamadkan sebelum akhir tahun 2026.
Jawapan bertulis itu memberikan petunjuk paling jelas setakat ini bahawa Kerajaan Persekutuan berhasrat menunaikan komitmennya untuk meningkatkan Geran Khas Sabah secara ketara sambil mematuhi kehendak Perlembagaan.
Bagi Sabah, cadangan peruntukan RM1.5 bilion itu merupakan satu lagi langkah penting dalam usaha berterusan untuk memperkukuh hak fiskal negeri di bawah Perjanjian Malaysia 1963 (MA63) dan Perlembagaan Persekutuan.
